:دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com

عنوان : مطالعه امامت از دیدگاه شیعه اثنی عشری، اسماعیلیه و فرقه اشاعره

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته الهیات (فلسفه و حکمت اسلامی)   

عنوان:

مطالعه امامت از دیدگاه شیعه اثنی عشری، اسماعیلیه و فرقه اشاعره

استاد راهنما:

دکتر شمس الله صفر لکی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
جستجو در سایت :   


(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده:

هدف ما در این رساله مطالعه مسئله امامت از دیدگاه شیعه اثنی عشری، اسماعیلیه و فرقه اشاعره می باشد. آن چیز که که در این رساله دارای اهمیت می باشد این می باشد که دو فرقه ی اثنی عشری و اسماعیلیه از نظر اعتقادی بسیار به هم نزدیک و وجوه مشترک آن ها بیش از موردها اختلاف می باشد، نزدیکی فکری آن ها در مسائلی زیرا وجوب و ضرورت امام، عصمت امام، وظایف و شئون امام و همچنین مسئله ولایت مورد انکار هیچکس نیست. اما اشاعره که فرقه ای از اهل سنت می باشد اختلاف قابل توجهی با این دو فرقه ی شیعی دارد به طوری که رویکرد اشاعره به امامت رویکردی فرع انگارانه می باشد نه اعتقادی و امامت از نگاه آنان واجب کفایی می باشد، در کل اشاعره امامت را به عنوان یک قضیه ی مصلحتی عقیده دارند و آن را جزء فروع دین دانسته و به افعال مکلفین برگردانده اند، پس در نظر آنان وجوب امامت شرعی می باشد و شخص واجد الشرایط، از سوی مسلمانان به امامت برگزیده می گردد.

مقدمه:

از آنجا که اسلام دینی می باشد اجتماعی که زندگانی عموم بشر را از هر جهت در نظر گرفته می باشد و همان گونه که به زندگی فردی بشر ها و اداره آن عنایت دارد به زندگی اجتماعی آنها و زمامداری آن نیز توجه دارد، توجهی که خداوند به زندگی اجتماعی انسانها مبذول داشته می باشد با هیچ چیزی قابل مقایسه نیست و از این جهت پیشوای دینی ورهبریت اسلامی از جهات مختلفی مورد تأکید واقع شده می باشد که مانند این جهات می توان به اظهار معارف و احکام اسلام، جهت رهبری وارشاد، حیات معنوی و…تصریح نمود.البته علاوه بر تأکید اسلام بر وجود حاکم وزمامداری که عهده دار همه جنبه ها ی لازم باشد ،خود بشر با فطرت خدادادی اش درک می کند که هیچ گاه یک جامعه سازمان یافته مثل کشور، شهر، ده وحتی یک خانواده که حداقل از دو نفر تشکیل شده می باشد بدون سرپرست و زمامداری که چرخ جامعه را به حرکت در می آورد، امکان پذیر نیست. به همین دلیل شیعه معتقد می باشد جامعه اسلامی نیازمند فردی می باشد که بر طبق اصول و مبانی اسلام، شایستگی زعامت جامعه راداشته باشد و بعد از پیامبر (ص)که به امر خدا تعیین شده می باشد، بنابر همان اصول و همان نیازمندی هایی که همیشه با جامعه می باشد وجود حاکم و زعیمی که همان ویژگی های اساسی (به غیر از وحی که پیامبر دارا بود) را داشته باشد، لازم می باشد. همچنین بنابر روایات موجود خود پیامبر (ص) به مسئله جانشینی توجه کامل داشتند به طوری که در غیاب خود جانشینی برای خود تعیین می کردند، بنابر این کسی که به عنوان جانشین پیامبر (ص) بعداز رحلت آن حضرت متصدی امور جامعه می باشد در واقع حافظ و نگهبان دین، عامل هدایت مردم، قاضی، الگو، حاکم، مفسر قرآن ودر واقع مرجع دینی می باشد. پس چنین فردی که با این مشخصات از جانب خداوند به سمت جانشینی پیغمبر برگزیده شده می باشد امام نام دارد که ضرورت وجود او به عنوان واسطه فیض الهی غیر قابل انکار می باشد. بنابر این در همه اعصار وزمان ها بایستی پیامبر یا امام موجود باشد تا فیض را از واجب تعالی گرفته وبه عالم هستی برساند. در کل هدف از آفرینش، هدایت نوع بشر به سوی پروردگار می باشد که این هدایت نه بدون وحی میسر می باشد و نه بدون رهبری وحی شناس و عالم به آن ممکن. امام انسانی می باشد که مستقیماً یا با واسطه حامل وحی مبین و مفسر وحافظ آن از هر گونه تحریف و مجری آن می باشد وگر نه هرج ومرج همه جا را فرا می گیرد.

فصل اول: کلیات

1-1- تبیین و اظهار مسئله پژوهش

امامت مربوط به زمان گذشته فقط نیست بلکه مسئله حیاتی آن وقت و این زمان وهمه زمانهاست، به همین جهت در طول تاریخ اسلام همواره مورد بحث و مناظره بوده و یکی از موضوعات مهم علم کلام به شمار می رود.  بنابر این امامت یک مسئله فرعی وغیر ضروری نیست بلکه شناخت صفات امام بر حق ومصادیق آن بسیار مهم وسرنوشت ساز می باشد.از دیدگاه شیعه امامت یکی از موضوعات مهم اعتقادی می باشد که جزءمسائل کلامی واصول اعتقادی بعد از نبوت به شمار می آید، هرچند که بسیاری از فرقه های اهل سنت آن را جزء فروع دین دانسته اند.  در این رساله هدف ما مطالعه مسئله امامت از منظر سه فرقه مسلمان یعنی شیعه اثنا عشری، اسماعیلیه، و اشاعره می باشد. تا در نهایت به یک تصویر واضح از جایگاه امامت از دیدگاه علما ومتکلمان این سه فرقه برسیم.

2-1- اهمیت و ارزش پژوهش

امامت یکی از مهمترین موضوعات در تاریخ اسلام بوده که این مبنا سبب شکل گیری بسیاری از فرق و مذاهب اسلامی شده می باشد، فرقه های مختلف مسلمانان مانند شیعیان اثنی عشری، اسماعیلیه، و فرقه اشاعره نسبت به مسئله امامت نظراتی دارند و در این نظریات آنها اختلاف ها و اشتراکاتی به چشم می خورد که اظهار نظرات مشترک و رفع اختلافات وهمچنین تبیین دیدگاههای درست در این مورد می تواند بسیاری از اختلافات عقیدتی بین مسلمانان را بر طرف کند وآنها را به مسیر درست هدایت نماید.

3-1- سوال های پژوهش

1- چرا شیعه امامت را از اصول دین و اهل سنت آن را از فروع دین دانسته می باشد؟

2- آیا بین اعتقادات شیعیان اثنی عشری، اسماعیله، اشاعره در باب امامت اشتراک نظری هست؟

3- اساس مذهب اسماعیلیه برچه چیزی استوار می باشد؟

4- وجوب نصب امام از منظر این سه فرقه آیا عقلی می باشد یا شرعی؟

5-آگاهی وسیع امامان بر امور دین و دنیا از کجا پیدا می گردد؟

4-1- اهداف پژوهش مورد نظر

1- آگاهی اجمالی از مسئله امامت.

2- دیدگاه اشاعره در باب نصب امام.

3- ضرورت وجود امام از دیدگاه متکلمان شیعه اثنی عشری.

4- علت های عقلی و نقلی نصب امام.

5- عصمت امام از منظر متفکران بزرگ اسماعیلی.

6- مطالعه مسئله تأویل از نگاه اسماعیلیه.

7- اظهار نظرات سه فرقه مورد بحث در مورد برجسته ترین صفت امام.

5-1- معانی امامت در لغت

1- امامت در لغت به معنای رهبری وپیشوایی می باشد. چنانکه در خصوص معنای لغوی آن خلیل بن احمد فراهیدی در کتاب العین آورده می باشد «کل من اقتدی به وقدم فی الامورفهو امام، والنبی علیه السلام امام الامه والخلیفه امام الرعیه….والقرآن امام المسلمین»[1] ترجمه: امام امت می باشد یعنی هر کس که به او اقتدا گردد و پیشرو ومقدم در امور باشد او امام می باشد و پیامبر (ص) امام امت می باشد وخلیفه امام مردم می باشد…و قرآن امام مسلمانان می باشد.

2- ابن منظوردر لسان العرب آورده می باشد «والامام،کل من ائتم به قوم کانوا علی الصراط مستقیم اوکانواضالین»[1].

ترجمه: امام یعنی کسی که مردم از او پیروی می کنند، چه در راه مستقیم و راست و چه در راه گمراهان.

3- راغب اصفهانی در مفردات می نویسد :«الامام الموتم به، انسانا کان یقتدی بقوله او فعله او کتاباً اوغیر ذلک محقاًکان او مبطلاً.»[1]

ترجمه: امام از او پیروی شده می باشد چه انسانی باشد که به سخن ،اقدام یانوشته اواقتدا گردد یا غیر آن، چه حق باشد چه باطل.پس امام در لغت به معنای پیشوا می باشد یعنی کسی که عده ای از او پیروی کنند وبه او اقتدا کنند و او را پیشوای خود قرار دهند،البته امام یا پیشوا مفهوم مقدسی ندارد .پیشوا یعنی کسی که پیشرو می باشد و عده ای تابع و پیرو او هستند اعم از اینکه آن پیشرو عادل و راه یافته باشد یا باطل وگمراه باشد.

6-1- امامت دراصطلاح

عبدالرزاق لاهیجی امامت را چنین تعریف می کند «مراد از امامت نیست مگر ریاست عامه مسلمین در امور دنیا و دین بر سبیل خلیفگی و نیابت از پیغمبر، و از عجایب امور آن می باشد که تعریف مذکور برای امامت متفق علیه می باشد میان ما و مخالفین ما، حال آنکه هیچ یک از خلفاء ایشان متصف نیستند به جمیع امور معتبر در مفهوم امامت به تعریف مذکور.»[1]

سید مرتضی در رسائل الشریف در تعریف امامت آورده می باشد: «الامامه ریاسه عامه فی الدین بالاصاله لا بالنیابه عمن هو فی دار التکلیف»[2]

امامت ریاست عمومی دینی می باشد که شخص از طرف خداوند، نه به نیابت از طرف مکلفان آن را بر عهده می گیرد.

علامه حلّی نیز امامت را ریاست عمومی در امور مربوط به دین و زندگی دنیوی برای شخصی از اشخاص به عنوان نیابت از پیغمبر خدا واجب دانسته می باشد.»[3]

علامه در الفین نیز چنین اظهار می کند: «امام آن انسانی می باشد که ریاست عمومی تام داشته باشد در کلیه امور دین و دنیا.»[4]

حکیم ملا محسن فیض کاشانی امام را چنین تعریف می کند:«امام کسی می باشد که فرشته درمورد اقدام و تبلیغ با او سخن می گوید.» و نیز اما را چنین تعریف می کند که «اما کسی می باشد که فرشته با او درمورد عملی سخن می گوید  و یا آن اقدام به او الهام می گردد.» و نتیجه می گیرد که: «هر امامی اما و محدث هم هست ونه بالعکس و هر امامی ولایتش مقدم بر امامت او می باشد.»[5]

پس طبق نظر ملا محسن فیض کاشانی هر امامی نخست به مقام ولایت دست می یابد و سپس به مقام امامت می رسد.  فیض کاشانی در ادامه اضافه می کند که ولایت، باطن نبوت می باشد  و امامت ونبوت باطن رسالت می باشند و باطن هر چیزی از ظاهر آن شریف تر وبزرگتر می باشد زیرا ظاهر نیازمند باطن می باشد و باطن از ظاهر بی نیاز می باشد و نیز باطن به حضرت حق نزدیکتر می باشد، پس هر یک از این مراتب بزرگتر و شریفتر از مقام بعدی خود می باشد از این رو مقام ولایت بالاتر از مقام نبوت و مقام نبوت بالاتر از مقام رسالت خواهد بود.[6]

در غرر الحکم از زبان مولا علی (ع) امامت چنین معنی شده می باشد،«الامامه نظام الامه[7]، یعنی امامت و رهبری نظام امت می باشد. زیرا هر کاری نیازمند به تشکیلات خواهد بود بالاخص اجتماع بشری که اگر دارای نظام صحیحی نباشدوامامی که از جانب حق تعالی  می باشد  در رأس کار منصوب نگردد و قوانینی برمردم حکومت نکند، اجتماع بشری از هم پاشیده  و هرج ومرج خواهد بود.

نظر علامه طباطبایی در باب تعریف امامت چنین می باشد: «تقدم ومطاع بودن نمی تواند معنای امامت باشد زیرا مطاع بودن شخص به این معناست که اوامر او را اطاعت کنند واین از لوازم نبوت ورسالت می باشد، خلافت ووصایت نیز نظیر معنای نیابت را دارد وریاست در امور دین و دنیا هم به معنای مطاع بودن می باشد. پس هیچ یک از این معانی با معنای امامت تطبیق نمی کند حقیقت امامت چیز دیگری می باشد که باتوجه به آیات قرآن کریم این حقیقت کشف می گردد. قرآن هرجا که سخن از امامت می گوید به دنبالش معترض مساله هدایت می گردد مثل آیات 72 و 73 سوره انبیا که فرموده «ووهبنا له اسحاق و یعقوب نافله وکلاً جعلنا صالحین وجعلنا هم ائمه یهدون بامرنا…» ترجمه: واسحاق و یعقوب را به عنوان عطیه به او بخشیدیم وهمه را از شایستگان قرار دادیم، و آنها را پیشوایانی کردیم که [مردم را] به فرمان ما هدایت می کردند و یا در آیه 24 سوره سجده  که فرمود :«وجعلنا منهم ائمه یهدون بامرنا لما صبروا وکانوا بایاتنا یوقنون»، و نظر به اینکه شکیبایی کردند و به آیات ما یقین داشتند از آنها پیشوایانی گماردیم که به فرمان ما [مردم را] هدایت می کردند.

وصف هدایت در ارتباط با امامت وصف تعریف می باشد وخدا می خواهد آن را به مقام هدایت معرفی کند. در همه جا هدایت مقید به امر شده وبا این قید فهمیده می گردد که امامت به معنای مطلق هدایت نیست بلکه هدایتی می باشد که با امر خدا انجام می شود.»[8]

طبق نظر علامه طباطبایی امام هدایت گر مردم به اذن خداوند می باشد و امامت ائمه در حقیقت دونوع می باشد یکی امامت و رهبری بر ظاهر اعمال و راهنمایی مردم به سمت افضل اعمال و دیگری رهبری دلها و باطن اعمال که حقیقت امام در همین قسم دوم تجلی می یابد.

جرجانی در تعریف امامت می نویسد :«الامام هو الذی له الرئاسه العامه فی الدین والدنیا جمیعاً»[9] یعنی: امام کسی می باشد که ریاست کلی دین و دنیا را دارد.

عضدالدین ایجی نیز امامت را چنین تعریف می کند: «امامت خلافت و جانشینی رسول در اقامه دین وحفظ حوزه شریعت می باشد که پیروی از او بر همه واجب می باشد … امامت از جایگاه مهم دینی – عقیدتی برخوردار نبوده، بحث اثبات آن به استدلالات و براهین عقلی نیاز ندارد بلکه از قبیل مسائل فرعی فقهی به شمار می آید.»[10]

تفتازانی در تبیین مقاصد می نویسد: «وهی ریاسه عامه فی امر الدین والدنیا خلافه عن النبی[11]» یعنی: امامت ریاست عام وکلی در امور دین و دنیا و نیز به عنوان جانشین پیامبر (ص) می باشد. و در ادامه می نویسد:

«انه لابد للامه من امام یحی الدین ویقیم السنه وینتصف للمظلومین ویستوفی الحقوق ویضنعها مواضعها»

یعنی: امت امامی را لازم دارد که دین را زنده کند و سنت را به پادارد و داد مظلومان را بستاند و حقوق را استیفا کرده وآنها را در مواضع خود قرار دهد.

-[1]  عبدالرزاق ،لاهیجی، گوهر مراد، صص461-462.

 -[2]شریف المرتضی، رسائل ،ج2،ص264.

-[3] حسن بن یوسف، حلّی، باب حادی عشر ،ص136.

[4] – حسن بن یوسف، حلّی، الفین، ص51.

-[5]  ملامحسن، فیض کاشانی، علم الیقین ،ج1،ص 462.

  -[6] ر.ک،همان، صص462-463.

-[7]  غررالحکم،گفتار حضرت علی(ع)ج 1،ص 107.

 -[8] محمد حسین ، طباطبایی، المیزان ،جلد 1،صص 267-316.

[9] – علی ابن محمد ،جرجانی، التعریفات،ص16.

[10]– عضدالدین، ایجی، تبیین مواقف،ج 8،صص344-345.

[11] – سعدالدین،تفتازانی، تبیین مقاصد،ج5،ص232.

2 – راغب، اصفهانی،المفردات،ص87 .

[1]–  محمد بن مکرم، ابن مقصود، لسان العرب،ج12،ص22.

1- خلیل ابن احمد، فراهیدی، العین،ج 8،ص428 .

تعداد صفحه : 83

قیمت : 14700 تومان

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: بررسی تأثیرگذاری های موالی بر تفسیر قرآن کریم

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***